Radioastronomía – RADIO GALIZA

ACTIVIDADE DE RADIO E A ECLIPSE

Agosto 12, 2026 por Radiogaliza

Como pode afectar a eclipse solar total á propagación das ondas de radio? Comprobarémolo ao longo do serán e noite deste mércores 12 de agosto do 2016. RADIO ACTIVITY AND THE ECLIPSEHow can a total solar eclipse affect the propagation of radio waves? We will find out throughout the evening and night of this Wednesday, … Ler máis

Galiza e Xapón

Xullo 28, 2026 por Radiogaliza

O mesmo Sol une Galiza e Xapón Hai historias que parecen inventadas para emocionar, pero nacen directamente da astronomía. Esta é unha delas.Mentres en Galicia celebremos o 25 de xullo, Día Nacional de Galicia e solemnidade do Apóstolo Santiago, no outro extremo de Eurasia o Sol estará saíndo polo horizonte de Xapón. O verdadeiramente sorprendente … Ler máis

Radioastrónomos afeccionados recibiron un sinal de radio

Febreiro 7, 2026 por Radiogaliza

a 25.000 millóns de quilómetros da Terra. O sinal demostra que a sonda aínda se comunica coa Terra. Ata agora, só fora monitorizado mediante equipos moito máis potentes. Radioastrónomos afeccionados conseguiron detectar un sinal de radio extremadamente débil, case imperceptible, da Voyager 1, unha sonda que viaxa a unha distancia de máis de 25.000 millóns … Ler máis

Foto a 303 qlm dende Lanzarote ao Teide

Marzo 6, 2025Marzo 5, 2025 por Radiogaliza

As ondas de luz como as ondas de radio son ondas electromagnéticas e propáganse moi ben en liña recta. Captando as ondas de luz resulta incrible a foto nunha liña de visión de 303 qlm tomada por Juan Méndez Quesada dende Lanzarote observando o Teide en Tenerife (3.718 m. de altura). Pero é que tiveron … Ler máis

ENORME BURATO NO SOL

Decembro 5, 2023 por Radiogaliza

Nestes primeiros días de decembro, un enorme burato coronal no sol está lanzando unha gran cantidade de vento solar cara a Terra. Segundo o Observatorio de Dinámica Solar (SDO), espérase que impacte na Terra durante o mediodía do luns 4. O físico solar Alex Young, que traballa na NASA, prognostica que se producirá unha tormenta … Ler máis

SATÉLITES ARTIFICIAIS, que son, cantos hai?

Novembro 13, 2023 por Radiogaliza

Un satélite de comunicacións é un satélite artificial que retransmite e amplifica os sinais de radiocomunicación a través dun transpondedorr; crea unha canle de comunicación entre un transmisor e un receptor en diferentes lugares da Terra. Os satélites de comunicacións úsanse para televisión, teléfono, radio, internet, para a ciencia, etc. O 1 de agosto de … Ler máis

A Lúa: Indispensable compañeira de viaxe.

Aínda que a vemos brillar cada noite, a Lúa é moito máis que un adorno nocturno; é un mundo fascinante cunha historia violenta e un papel crucial para a nosa supervivencia. Todo comezou fai uns 4.500 millóns de anos, cando un obxecto do tamaño de Marte chamado Theia (a nai de Selene, segundo a mitoloxía grega), chocou contra unha Terra aínda en formación. Aquel impacto colosal lanzou ao espazo unha cantidade inmensa de entullos que, co tempo e grazas á gravidade, agrupáronse para formar o satélite que hoxe coñecemos. Esta herdanza compartida explica por que as rocas lunares son tan parecidas ás do noso propio manto terrestre.

Se comparamos as súas dimensións, a Lúa é aproximadamente unha cuarta parte do tamaño da Terra. Para que te fagas unha idea, se o noso planeta fose un balón de baloncesto, a Lúa sería unha pelota de tenis. Con todo, non sempre está á mesma distancia de nós. Ao viaxar nunha órbita elíptica, ás veces achégase a un 363.300 km (perixeo) e outras se afasta ata o 405.500 km (apoxeo), establecendo unha distancia media de 384.400 km. Curiosamente, esta viaxe orbital ten dous tempos diferentes segundo como a midamos: tarda 27,3 días en dar unha volta completa respecto ás estrelas, pero necesita 29,5 días para volver mostrar a mesma fase, (de Lúa chea a Lúa chea).

Un misterio que sempre chama a atención é por que sempre vemos a mesma cara. Isto sucede por un fenómeno chamado axuste de marea: a Lúa tarda exactamente o mesmo en rotar sobre si mesma que en dar unha volta á Terra. É coma se bailase connosco sempre de fronte.

A súa superficie está composta por un po fino e pegañento chamado regolito e a gravidade é moito máis débil que aquí: só un 16,6% da terrestre. Isto significa que alí te sentirías seis veces máis lixeiro. A súa paisaxe é silenciosa e o ceo sempre negro, debido á ausencia dunha atmosfera que propague o son e disperse a luz.

Máis aló da súa beleza, a Lúa actúa como unha áncora para o noso planeta. A súa atracción gravitatoria é a responsable das mareas, ese movemento de ascenso e descenso dos océanos que regula a vida mariña. Pero o máis importante é que estabiliza a inclinación da Terra. Sen a Lúa, o noso planeta cambalearíase como unha buxaina ao final do seu xiro, provocando cambios climáticos tan extremos que farían a vida case imposible.
Una curiosidade para rematar: actualmente afástase de nós uns 3,8 centímetros por ano. Aínda así, seguirá a ser a nosa gardiá silenciosa por moito tempo, asegurando que as estacións e o clima permanezan estables mentres viaxamos polo cosmos.

Atención, habitantes da Galiza! O 10 de decembro, fomos vítimas do peor ataque á nosa claridade: o Sol declarouse en folga e decidiu botarse a sesta máis pronto que nunca en todo o ano. Ás 17:54, a estrela maior dános as costas, marcando o momento do atardecer máis descaradamente cedo.
Pero ollo! Non saquedes aínda os confetis de “o día empeza a crecer”. Isto é só unha pequena tregua pola tarde. O noso querido astro segue en modo preguiceiro e, durante as próximas xornadas, continuará durmindo ata máis tarde. Así que, cun amencer que non chega e un atardecer de velocidade de raio, os días seguen encolléndose coa présa de quen chega tarde a unha cita.
O punto álxido deste reinado da sombra chegará o 21 de decembro, o día do solsticio de inverno. Ese será o noso peor día! A xornada máis miserablemente curta do ano, con apenas 8 horas e 57 minutos para facer todo o que temos pendente.
A partir de aí, por fin, comeza a lenta remontada.
O crecemento, como bo proceso caótico, é totalmente desigual. Primeiro actívase o botón de retardo na noite: aos poucos, o Sol irá atrasando a súa despedida, gañando minutos de claridade pola tarde. En cambio, a mañá segue sumida no letargo: os amenceres continuarán sendo cada vez máis tardíos ata principios de xaneiro, cando por fin cánsanse de durmir e póñense as pilas.
En resumo: primeiro estiramos a festa da tarde, e logo, con moita calma, recupérase o espertar da mañá.
E así, tras este breve e escuro drama de decembro, a luz volverá gañar a guerra e a conquistar cada minuto. Seguiremos crecendo día tras día, ata que en xuño cheguemos ao extremo oposto: o solsticio de verán, coa xornada máis longa e luminosa do ano!

Venus: a Deusa da beleza no inferno tóxico.

Venus é o noso planeta veciño, o que está máis preto, e moitas veces chámamolo o “irmán daTerra”. Pero ollo, se a Terra é a ‘irmá responsable’, Venus é a que está sempre de festa tóxica e non atende a razón. É case o noso xemelgo diabólico.

O planeta tomou o seu nome de Venus, a deusa romana do amor, a beleza e a fertilidade. Un nome fermoso para un lugar que, visto de lonxe, brilla coma unha xoia. Pero cando te achegas, a realidade é outra: é un inferno con choiva ácida.

Nun principio eran dous.
Antes de que Pitágoras e a ciencia moderna puxesen orde, os antigos crían que as aparicións de Venus na alba e no crepúsculo eran dous corpos celestes diferentes. Chamáronlles:
– Phosphorus (o que trae a luz) e
– Hesperus (o da tarde).
Hoxe sabemos que é un único planeta, o segundo obxecto máis brillante no ceo nocturno. É a nosa Estrela da Mañá e a Estrela da Tardiña á vez.

O Efecto Invernadoiro Extremo
A súa atmosfera é unha manta de dióxido de carbono moi espesa, que atrapa a calor de forma salvaxe. Isto provoca un efecto invernadoiro descontrolado, facendo de Venus o planeta máis quente do Sistema Solar (máis de 460°C).

Aquí non chove auga, senón ácido sulfúrico. É dicir, se viaxas alí, non só te derreterías pola calor, senón que te disolverías lentamente. Unha experiencia completa.

O Día que Dura máis que o Ano
A súa rotación é un drama: o seu día dura máis que o seu ano. O ano de Venus son 225 días terrestres, mentres que o seu día son 243 días terrestres. Imaxina o descontrol dos horarios. Ademais, Venus xira ao revés que a maioría dos planetas, coma se fose o rebelde da clase. Onde o Sol sae polo leste na Terra, en Venus faino polo oeste.

Venres: o día da deusa
E igual que Mercurio lle deu o nome ao mércores, Venus fai o propio co venres. Este día provén do latín “dies Veneris”, o día da deusa Venus. Xusto o final da semana, dedicado á beleza e ao amor. E o día mais esperado.

Mercurio: o planeta veloz e o mércores apurado.

Mercurio, o planeta máis próximo ao Sol, é como o “corre camiños” do sistema solar: súper rápido e sempre en movemento. Mentres que o seu día dura uns 176 días terrestres, o seu ano só dura 88. Se vivises alí, poderías ver o Sol saír, deterse, retroceder e volver saír… todo no mesmo día. Un verdadeiro festival de confusión solar.

Pero non é só a súa velocidade o que o fai interesante. Mercurio recibe o seu nome do deus romano do comercio, os viaxeiros e os mensaxeiros: Mercurio (Hermes en grego), que ademais de rápido, era moi astuto. O planeta ten unha superficie chea de cráteres, porque, como o deus, gústalle chocar con todo o que se lle poña no camiño. Ten un campo magnético débil e unha atmosfera case inexistente. Iso si, de calor e frío extremos, non hai quen o iguale.

Mércores: o día de Mercurio.
E que ten que ver Mercurio co mércores? Pois resulta que o mércores vén do latín “dies Mercurii”, ou sexa, “día de Mercurio”. Os romanos nomeárono así porque Mercurio era o deus máis rápido, e o planeta é, de lonxe, o máis veloz de todos. En idiomas como galego, español, francés, italiano ou catalán, o nome mantense. Mentres que en inglés, aínda que se chame Wednesday, tamén o relacionan con Woden (Odín), o equivalente nórdico de Hermes/Mercurio.

Así que, aínda que a ninguén lle entusiasme demasiado o mércores, é o día que Mercurio reclama con orgullo. E se hai algo que sabe facer este planeta, é moverse rápido polo tanto non tes escusa para andar lixeiro no seu día!

Por que Plutón foi despedido do club dos planetas?

Todo comezou en 2006, cando a Unión Astronómica Internacional (IAU) decidiu organizar o Sistema Solar coma se fose unha oficina moi exclusiva. Imaxínache que tiñan un grupo de WhatsApp chamado “Planetas Oficiais” e un día dixeron:
– Oian, necesitamos regras claras para estar neste grupo. Xa non pode entrar calquera.
Entón puxeron tres requisitos para ser considerado planeta full-time:

1. Tes que orbitar ao Sol.
✅ Plutón: Check… Fágoo desde sempre.
2. Tes que ser redondiño, como un balón de futbol,
pola túa propia gravidade.
✅ Plutón: Obvio, son unha boliña adorable.
3. Tes que limpar a túa veciñanza orbital.
❌ Plutón: Limpar? Iso viña no contrato?

E así, Plutón foi degradado a “planeta anano”, que é como dicirlle a alguén:
– Mira, si es planeta… pero pequeniño. Asi que, caladiño e ao fondo, por favor.
Agora vive con outros “planetas ananos” como Eris, Haumea e Makemake, no que basicamente é o “Club dos Exiliados Espaciais”.

Pero, ollo, Plutón segue sendo querido por moitos. É como ese colega que xa non traballa con nós, pero todos lembrámolo con agarimo e aínda o convidamos ás festas.

Os nosos enlaces
O último programa Ponte Nas Ondas
foi emitido o 28 de xuño deste 
ano 2026 por Radio As Nogais 
no 107 MHz e  a través de 
https://zeno.fm/radio/radio-galiza/

Ponte Nas Ondas, o noso programa
de radio atópao en IVOOX.

A nosa canle en youtube:
Radio Móbil Galiza